Laboratuarda kimyasal bir maddenin Han nehrine boşaltılmasına izin veren amerikalı bilim adamı ortaya çıkacak felaket ihtimaline karşı her diktatör zorbanın sahip olacağı kaygısızlıkta davranır. Onu diktatör zorba yapan şeylerden biride bizzat vatanıdır. Çünkü o vatan kendini adeta dünyanın şefpolisi olarak görmektedir. Bu kendini beğenmişlik, kibir halide ülkede yaşayan çoğu insana sirayet etiği gibi profesörde de etmiştir. Nehre dökülmesine izin verdiği kimyasal maddenin ileride felakete sebebiyet vereceği ihtimali dahi olsa kendine bir zararı olmayacağından milyonlarca kişiyi hiç düşünmeden bencilik etmekte bir mahsur görmez.

Aradan seneler geçer ve o kimyasal atıklar nehirde yaşayan bir canlının kimyasını değiştirerek onu bir canavara dönüştürür. Masum bir çok insanın ölümüne neden olacak felaket Seoul şehrinde başlar. Nehrin hemen yanında filminde merkez aldığı, felaketi onların hallerinden biz seyirciye aktardığı ailede orada yaşamaktadır. İlkez canavarla tanıştığımız sahnede ortalığı kıyamet alanına dönüştüren canavar onca insanın arasından bu ailenin küçük kızını alıp nehirde bilinmedik bir yere kaçırıp götürür. Aile bağları çok kuvvetli olan bu insanlar küçük kızlarını umutlarını hiç kaybetmeyip canlı olarak kurtarmak için çok büyük çabaya girişirler. Bu girişimlerine şahit olan izleyicilere de yönetmen çok güzel mesajlar veriyor.

Bir felaketle yüzleşen aile bundan nasıl etkileniyor, aile bağı nedir, vatan nedir, felakete uğrayan halkına nasıl yardımcı olur. tekbir insanın benciliği nasılda binlerce insana etki eder..??.. ve bence hepsinden de önemlisi bu felaket bile böyle bir karmaşaya, çaresizliğe yol açıyorsa birde “Kıyamet saati mutlaka gelecektir, bunda aslâ şüphe yoktur.” denilen günü siz düşünün. film de bunu düşündürüyor zaten. Filmi çekenler o saati yalanla salarda(bilmiyorum belkide iman etmişlerdir) biz bakınca bunları rahatça görebiliriz..Görebildiysek, hissedebildiysek filmden alabileceğimiz en sağlam mesajı da aldık demektir..

3:10 yuma insan fıtratındaki vicdanın, şefkatin her ne kadar kötü eylemlere bulaşmış bir insanda da olsa yok olmayacağının bir belgeseli gibi. Kötü karaktere sahip bir insanın içindeki vicdan kıpırtıları, vicdanını harekete geçirecek hikayeye şahit ve dahil olması izleyicide duygu yoğunluğu yaşatıyor. Asıl filmdeki önemli karakter ise maddi ve (geçmişinde geçirdiği bir kazayla bacağını kaybetmesi gibi nedenlerden) manevi eksikliğine rağmen cesareti, inancı ve sevgisiyle başından büyük işe cesaret etmesiyle kötü adamı dahi etkileyen kişi. Öyle bir kötü karakter ki karşısındaki; yaşarken efsaneye dönüşmüş bir kanun kaçağı, birçok cinayet işlemiş, soygun ve belaya karışmış ülkenin her tarafında duyulmuş çetenin nerdeyse ilahlaştırılmış lideri. Filimde özenle seçilmiş ve işlenmiş sağlam karakterlerden biride bu adamın kendi gibi cesur oğlu. Bu oğulda aslında o efsaneleşmiş çete liderinin büyük ve gizli hayranlarından biri. Fakat kader öyle bir bağ kurduruyor ki bu karakterlere, hayranı olduğu adamı babası 200$ karşılığında kanuna teslim etmesi, onunda babasına yardımcı olmasını gerektiriyor. Hatta kahramanının anlına tüfeği dayayarak içinde büyük çelişki yaşayacağı ana bile geliyor.

Film bir gece vakti ailenin evinin yakınındaki, içinde sermayelerini depoladıkları ahırın haydutlar tarafından yakılmasıyla açılıyor. Zaten zor durumda olan aile daha da zayıflıyor. Bir gün aile reisi baba ile oğul atlarıyla gezintideyken, büyük çetenin soygununa ve bu soygunla gelen cinayete uzaktan gizlice tanık oluyorlar. Fakat heyecanlı oğul babasının uyarılarını dikkate almayıp etrafı gözetleyen çete elemanlarından birin bakış alanına girip bu şahitlikleri tespit ediliyor. Aralarında ufak bir çatışmanın ardından efsane çete lideriyle diyaloga geçiyorlar. Aralarında geçen diyaloglar iki karakterin mizacını anlamamızda bize yardımcı oluyor. Daha sonra çete liderinin barda bir fahişe ile diyalogu ve daha sonra aile reisin güzel eşiyle olan diyalogları kötünün içindeki iyi görmemizi sağlıyor. Bana kalırsa film bastan sona bunu konu ediyor. Bu adam nasıl kanun kaçağı oldu, cinayet işledi ama içindeki iyi halen ölmedi. Bunun yanıtı da asılında asıl adam dediğimiz cesur baba, onun oğlu ve ailesinde saklı.

Film ismini, kanun kaçağını yetiştirmeleri gereken tren in kalkış saati olan “3:10” ve trenin ismi olan “Yuma” dan alıyor. Filmin final sahnesi saat 3:10 geçe yuma trenin gelmesiyle sonuçlanıyor. Sinema tarihinin kuşkusuz en güzel final sahnelerinden biriyle hemde.

İnsanların korku filmi izlemesinin altında yatan sebep de aslında eğlenmek, hoş vakit geçirmektir.Korkunca eğlenileceği düşünüldüğü için izlenirler. Hiç kimse sırf korkayım diye korku filmi izlemez. İzleyemezde zaten. shaun of the dead de hem korku hemde komedi. İkisinin bir arada olduğu filmleri genelde önemsenmez. İkisi de çok tezat. İnsan korkarsa gülemez, gülerse korkamaz diye düşünülür hep. Fakat bu filmde ikisi de var. İkisinden daha çok güldürmeyi başarsa da klasik zombie filmlerine kafa tutabilecek sahneler var. Gülmekten fazla korkamasanız da çok hoş vakit geçirtebilen bir film shaun of the dead.

Konforun, teknolojinin ortalama yaşam standartlarının üstünde bir yaşama sahip olan shaun ve arkadaşları gene de tek düze bir hayat sürerler. Buna filmlerde özellikle dikkat ediyorum çünkü, İngiltere gibi batı medeniyetinin merkezinde yaşam süren insanlar genelde yaşam standardı olarak dünya ortalamasının çok daha üstünde bir hayat sürüyorlar. Fakat ne yazık hiçbir zamanda mutlu görünmüyorlar. Hayatların da olup biten yararlı veya zararlı her şeye okadar çok tepkisizler ki yaşadığı şehri zombie gelip nerdeyse herkesi öldürmüş(zombie çevirmiş veya) olmasına rağmen bunu bile fark edemeyecek kadar ilginç bir gaflet içerisindeler.

shaun her zamanki gibi sabah çalan saatle zoraki kalkıp, hazırlıklarını yapıp işe gitmek için yola çıkar. Aynı kaldırımlardan, her zaman uğradı ve her zaman aynı müziğin çaldığı markete gidip alış veriş yapıp, işine gider. Fakat bu geçtiği yerlerde herkes ya ölmüştür yada zombie olmuştur ama farkına bile varmaz. Taki evine gelip günün tümünde playstation oynayan ve asla çalışan arkadaşlarına destek olmak için “en azından ortalığı bile temizleyemeyecek” kadar tembel arkadaşının “a aa dışarıda çok garip bir kız var” demesiyle olayın farkına varırlar. Sonra haberlerle olayın büyüklüğünü anlayıp dışarı çıkıp baktıklarında tanıdıkları birçok kişi dahil çoğunun zombie dönüştüğünü görürler. Kendileri ve sevdiklerini kurtarmak için plan düşünürler. Filimin geri kalanında ise bu planlarını izleriz.

Herkes kendi ülkesini eleştirmeye cesaret edemez. İngilterede 2006 nın en iyi bağımsız filmi seçilen This is England bunu yapıyor ama. Bir milliyetçi doğruluğunu yanlışlığını sorgulamadan genelde her konuda kendi tarafını tutar. Kendi ülkesinde bir Türkle turistin kavgasına şahit olan bir milliyetçi olayı anlamadan gidip yabancının üstüne atlayacak, onu suçlayacaktır. Oysa yaratıcının insanları uluslara,milletlere ayırmasının ana hikmeti “tanışma isteği uyandırmak,iletişim kurdurmak” olduğunu söylüyor.

Film, henüz 12 yaşında başrol oyuncusu delikanlının bir okul günü başına daha o küçük yaşta kaldıramayacağı türden aşağılanma, dışlanma gibi haksızlıklara maruz kalması ile açılıyor. Annesiyle yaşayan, babasını savaşta kaybeden bu çocuk, babasının olduğunda her şeyin daha yolunda gittiğini, bulundukları yerden taşınmak istediğini annesine söyleyerek milliyetçiliğine neden olacak sebebi de anlamamızı sağlıyor. Yani özünde baba sevgisi.

O kötü geçen okul gününde kendisine destek çıkan kişinin punkçı arkadaşlarının arasına katılmak, kendini bir yerlere ait hisettmek ister. Bunun içinde tabi belli şartları yerine getirmesi gerekir. Saçlarını kazıtıp, büyük bir postal ve paçası postalını gösterecek sekil de sıyrılmış bir kot pantolonu bulur. Onların gitti partilere gidip, cigara tüttürüp alkol kullanıp kendisine birde flört edeceği(yaşından baya bir büyük) kadın bulur. Bulmak istemese bile o ortamda zaten bir kadın illaki çıkıp geleceği de malüm….

Bu katıldığı arkadaş grubuna hepse girip çıkan eski üyesi tekrar döndüğünde kutuplaşma yaşanır. Kutupların belirlenmesinde filmin-başröl-oyuncusu-çocuk ise babasının onurunu korumak adanına hapishaneden çıkan kişinin grubuna geçer. Çünkü babası İngiltere için canını vermiştir ve oda ingiltere için milliyetçilik yapması gerektiği fikrini edinir. Artık milliyetçilik değilde ırkçılığa kaçak şekilde olaylar gelişir.

Filmin bir sahnesinde filmin-başröl-oyuncusu-çocuk parti den flört etiğiyle, ortamdan uzak bir yere giderler. Kız çocuğa yaklaşıp istersen beni öpebilirsin der. uzun bu öpüşmenin ardından istersen tekrar yapalım teklifi gelir ve ikinci kez daha bir uzun ve şehvetle öpüşürler. simdi istersen göğsümü de eleyebilirsin der..ve böyle devam eder. Ahlaksızlığa giden yolun nekadar da basit olduğunu fark ettiren bir sahneydi bu. Zinanın kendisinden önce ona yaklaşmanın yasaklanması da çok manidar olduğunu anlamamızı sağlayan bir sahne…

Bu sahneden bahsetmişken benzer bir sahnede şu; Bu ırkçı ve punkçı arkadaş grubu mahallelerindeki sahibi cezayirli olan bir marketi soyarlar. Buradan bir doğum günü partisi için ihtiyaç duyulan erzakları çalarlar. Parti evine geldiklerinde ellerindekileri dağıtırken, filmin-başröl-oyuncusu-çocuğun flört ettiği bayana grubdan biri porno dergisi uzatır. Flörtüne bunu verdiğini gören arkadaşına ise çocuk “olm onun zaten memeleri var, ihtiyaç duyarsa kendisininki açıp bakar” diye çok komik bir tepki verir.

Alkol, uyuşturucu gibi ahlaksızlıklara batıp kendi içindeki devrimi yapamadan ülkelerin de devrim yapma istekleri girdikleri yoldaki sonun hüsran olacağının işaretiydi zaten. İnsan illa bir inanç taşımalı, kendine bir ilah seçmeli. Bu milliyetçilik olur, din olur, nefsi olur, kadın olur, para olur… ama illaki birşeyler olur. Allah bunu her insanın fıtratına zorunlu bir ihtiyaç olarak koymuştur. Tek ilah olarak Allah seçilmezse bunun yerine çok daha basit şeyler araya girer. Allah dan başka ilah olmadığı düşüncesi 124.000 küsür peygamberin ilk söylediği şeydi zaten. Allah ın kulların dan istediği en temel emir bu. Diğer emirler hep bundan türemiştir. Filmde de görüldüğü üzere punk , ırkçılık gibi ideolojilerin temelinde Allah inancı yoksa sonucu hüsrandır. Filmin sonundaki o müthiş sahnede zaten bunun delili. O sahneyi filme koymaya herkes cesaret edemez, bu yüzden ve genel olarak bu filmle yönetmen takdiri fazlasıyla hak ediyor.

Coen kardeşler film nasıl çekilir diye adeta ders veriyor. Hiç sıkılmadan, alışa gelmiş diyaloglardan öte , olayların,karakterlerin farklı ve ilgi çekici anlatımlarıyla izlemesi çok keyifli bir film no country for old man. Bunu izledikten sonra coen kardeşlerin diğer işlerine de bakmak isteyeceksiniz.

Kendini cehenneme yakıştıran ve öldükten sonra gideceği yerin orası olduğuna kendini şartlandıran bir psikopat karakter filmin merkezini oluşturuyor. Filmde bir psikopat var ve bu filimde anlatılacak. Bu psikopat hastayı bir olayın içine koymalı ama bu olaylar çok önemli değil, önemli olan bu karakterin kendisi. Filmde bu karakteri çizmek için önceden çoğu kez işlenmiş bir konu seçiliyor; uyuşturucu… Uyuşturucu trafiği, alışverişinde ters giden olaylar, bu olaylarla geriye kalan ölü insanlar ve ortada bi çanta dolusu para. Fakat bu senaryo çok önemli değil, önemli olan bu senaryoda bahsettiğimiz psikopat nasıl duruyor. Neler yapıyor, nasıl yapıyor, karşısındakiler nasıl tepkiler veriyor.

İşte coen kardeşler bu filmde şimdiye kadar sinemada gördüğümüz psikopat tiplemeleri içinden belki de en aşırılarından birini bize gösteriyor. Gerçektende insanın kanını donduracak, harbiden de korkutacak bir karakter çıkıyor ortaya. Bir insan için yapılmasında belki de en zor amel(eylem) insan öldürmektir. Fıtrat buna müsaade etmez. Etmesi için ettirecek kadar hasta olmak gerekir, Kötü insan, günahkar, inancız olmak gerekir. Zaten bu psikopatında bu ameli işlemesine neden olan düşüncesi kendisini cehenneme şartlandırmış olması. Artık insan fıtratı falan kalmıyor ortada. O kadar sıradan bir işe dönüşüyor ki adam öldürmek onun için, “canım sıkıldı adam öldüreyim” bari diye içinden fısıldadığını sanıyorsunuz. Filmde işlenen cinayetlerin, psikopat için çok sıradan bir durum oluşu seyirciye başarıyla hissettiriliyor. Başrol karakterlerden biri olduğunu sandığımız adamın ölümü aslında merak edilir. Fakat yönetmen onun nasıl öldürüldüğünü göstermiyor, sadece öldüğünü yere yatan cesedine kamerayı tutarak belli ediyor. Yani nasıl öldüğü değil, öldüğünü söylüyor. Şimdiye kadar filmde öldürülen insanlardan biri de o işte diyerek.

İnternette izleyici yorumlarında; filmin başının sonunun, baş rol oyuncusunun belirsiz olduğu eleştirilerini okumuştum. Ben böyle düşünmüyorum. Çünkü sonunun olmadığı izlenimi özellikle verilmiş. Cehennem yolcusu bu katil yoluna devam edecek. Cehennemi hak edecek amelleri işlemeyi sürdürecek…